Papinian, Aemilius Papinianus (ur. 142, zm. 212) – rzymski jurysta, symbol prawości i niezłomności zasad. Zwany księciem jurystówiuris asylum et doctrinae legalis thesaurum, "sanktuarium prawa i skarbcem wiedzy prawniczej", nazywa go Historia Augusta w biografii Septymiusza Sewera 21,8..
Życiorys Co do swego pochodzenia, dość powszechnie uznawany za Syryjczyka. Był uczniem Kwintusa Cerwidiusza Scewoli. Uchodził za jednego z najwybitniejszych prawników i teoretyków prawa rzymskiego. Służył jako doradca na dworze cesarza Septymiusza Sewera. W roku 205 został mianowany prefektem pretorianów. Po śmierci Septymiusza Sewera Papinian usiłował doprowadzić do zgody pomiędzy synami cesarza Karakallą i Getą. Jego wysiłki jednak nie powiodły się. W 212 roku Geta został zamordowany przez swojego brata. Papinian zmarł parę tygodni później ścięty toporem na Palatynie.
Uważa się, iż został skazany za śmierć za to, że nie chciał usprawiedliwić nowego cesarza przed senatem i ludem rzymskim z dokonanego bratobójstwa.