Partyzantka litewska działająca w latach 1944–1953 – ruch niepodległościowy łączący zbrojny i cywilny charakter, stawiający sobie za cel sprzeciwienie się przyłączeniu Litwy do ZSRR i budowę niepodległej Litwy.

Geneza thumb|Partyzanci litewscy, 1945 rok W czasie hitlerowskiej okupacji Litwy nie był prowadzony zbrojny ruch oporu, a jedynie opór cywilny. Podjęcie decyzji o odmiennej taktyce w odniesieniu do wkraczającej na teren kraju Armii Czerwonej miało związek z przekonaniem przywódców podziemia, iż podjęcie walki skłoni kraje zachodnie do przeciwstawienia się aneksji Litwy do ZSRR. W lecie 1944 jedna z ważniejszych organizacji niepodległościowych – Związek Bojowników o Wolność Litwy – zadeklarowała, że tylko czynny opór będzie sprzyjał umiędzynarodowieniu problemu litewskiego poprzez jego poruszenie w rozmowach między przywódcami ZSRR, Wielkiej Brytanii i Stanów Zjednoczonych.

Wkroczenie Armii Czerwonej na teren Litwy, przymusowa mobilizacja Litwinów do jej szeregów, terror NKWD i NKGB oraz represje wobec ludności cywilnej stały się dodatkowym bodźcem dla spontanicznego tworzenia się oddziałów partyzanckich, do których wstępowali zarówno ludzie związani z cywilnym oporem antyhitlerowskim, jak i osoby dotąd niezaangażowane.