Skrajne nastawienie merkantylne, zwłaszcza u wykonujących zawody medyczne, budzić musi niepohamowany społeczny sprzeciw – uderza bowiem w społeczne wartości fundamentalne, jak równość, solidarność i przyjaźń. Etyka zawodowa, zwłaszcza zawodów medycznych, musiała także pogodzić w swoich zasadach i tę immanentną sprzeczność: działań zarobkowych członków zawodu z zasadą równego i bezwzględnego dostępu bliźnich do ochrony własnego życia i zdrowia. Dotąd był to zawsze problem medyków i społeczności, w której funkcjonowali. Przejęcie przez współczesne państwo zadania rozwiązywania tego problemu (utrzymanie równowagi między dobrem zawodu a dobrem pacjenta) w ramach polityki społecznej, sprowadziło to zagadnienie do rozmiarów problemu finansowego i logistycznego. Tymczasem jest to problem etyczny w takim zakresie, w jakim nie jest obojętne dla pacjenta, czy medyk niosący mu pomoc czyni to z przymusu, czy z przekonania.