Mikołaj z Ossolina herbu Topór (zm. 1459) – dygnitarz, kasztelan wojnicki od 1442 roku, wcześniej radomski od 1437.

Był synem Jana z Ossolina, protoplasty rodu Ossolińskich i nieznanej matkiStanisław Kazimierz Kossakowski, Monografie historyczno-genealogiczne niektórych rodzin polskich Tom 2, Warszawa 1860, s. 109 podaje, że matką była Elżbieta Kurowska herbu Janina, kasztelanka sądecka, synowica prymasa Mikołaja z Kurowa. Późniejsza literatura nie podtrzymuje tego ustalenia i Teresa Zielińska, Poczet polskich rodów arystokratycznych, Warszawa 1997, s. 202 stwierdza, że ojciec Mikołaja miał dwie żony nieznanego imienia. Miał siostrę Annę oraz braci: kasztelana radomskiego Jana (zm. 1436) i Andrzeja.

Był uczestnikiem konfederacji Zbigniewa Oleśnickiego w 1438 rokuCodex epistolaris saeculi decimi quinti. T. 2, 1382-1445, Kraków 1891, s. 366..

Przebywał z królem Władysławem III na Węgrzech, nie brał jednak udziału w bitwie pod Warną, gdyż wcześniej powrócił do kraju. Uczestniczył w negocjacjach pokojowych w 1445 roku z książętami opolskimi Bernardem i Bolkiem V w toczącej się wojnie spowodowanej sporem o Księstwo Siewierskie. Jego podpis znajduje się na traktacie zawieszającym działania wojenne, zawartym w Głogowie 14 czerwca 1445 roku.