Macierz Polska – polskie stowarzyszenie oświatowo-wydawnicze założone we Lwowie w 1882 roku z inicjatywy Józefa Ignacego Kraszewskiego oraz Władysława Bełzy.
Historia W 1879 roku Józef Ignacy Kraszewski zaproponował utworzenie Macierzy Polskiej. 9 maja 1882 roku został zatwierdzony przez Namiestnictwo List fundacyjny Macierzy Polskiej. Stowarzyszenie powstało z prywatnych fundacji i dzięki nim również prężnie się rozwijało. Jego misją było szerzenie oświaty ludowej wśród społeczeństwa polskiego za pomocą tanich wydawnictw popularnych.
Na czele Macierzy stała Rada Nadzorcza kierowana przez kuratora (pierwszym był Kraszewski, z kolei następnymi marszałkowie Sejmu Krajowego), a na co dzień zarządzała Rada Wykonawcza składająca się z siedmiu osób (w tym m.in. Jan Amborski, Antoni Małecki, Ludwik Kubala, Mikołaj Zyblikiewicz).
Pierwszych członków Rad mianował Kurator. Członkowie Rady Wykonawczej musieli mieszkać we Lwowie. Kurator zgodnie z Listem fundacyjnym... miał prawo mianowania swojego następcy, spotykania się raz w roku z członkami obu Rad, aby skontrolować rachunki i zaplanować działania na kolejny rok oraz przewodniczenia walnemu zgromadzeniu.