Żądania terytorialne cara, chcącego wykorzystać trudne położenie państwa polsko-litewskiego, były dalekosiężne. Oprócz terenów województw smoleńskiego i czernihowskiego domagał się on znacznej części dzisiejszej Białorusi oraz województwa kijowskiego i bracławskiego na Ukrainie. Strona polska nie mogła zaakceptować tych propozycji. Sytuacja militarna państwa zmuszała ją jednak do prowadzenia negocjacji. Carowi – w zamian za pomoc przeciwko Szwedom – zaoferowano koronę Rzeczypospolitej dla jego syna.
Przygotowania do zawarcia Traktatu były na dobrej drodze w kwietniu 1656 r. tzn. podczas misji marszałka orszańskiego Piotra Galińskiego na dworze Aleksego Michajłowicza. Przedstawiciel Polski zawarł konwencję przedwstępną przeciwko Karolowi Gustawowi, a 27 maja Moskwa wypowiedziała Szwecji wojnę i niebawem rozpoczęła działania wojenne na terenie Inflant. Przedłużające się rokowania, w trakcie których nie prowadzono regularnych działań wojennych między Polską a Moskwą, dały możliwość zwrócenia praktycznie całych sił militarnych Rzeczypospolitej przeciwko Szwedom i odniesienie na tym froncie znacznych sukcesów. Zawarty w takich okolicznościach 3 listopada 1656 r.