Aero L-159 ALCA (Advanced Light Combat Aircraft, z ang. „Zaawansowany Lekki Samolot Bojowy”) – czeski lekki odrzutowy samolot bojowy produkowany przez Aero Vodochody. Pierwszy samolot zaprojektowany od podstaw w Czechach po rozpadzie Czechosłowacji w 1993 roku.
Historia W 1992 zakłady Aero rozpoczęły wraz z Boeingiem pracę nad następcą dla Aero L-39 Albatrosa. 4 lipca 1997 rząd Czech złożył zamówienie na 72 maszyny.
Prototyp wersji szkolnej (L-159B) zaprezentowano 12 czerwca 1997, a 2 sierpnia 1997 oblatano. Natomiast 29 sierpnia 1998 odbył się pierwszy lot prototypu wersji bojowej (L-159A). 19 sierpnia 1998 L-159 gościł na pokazach lotniczych w Hradcu Králové, gdzie został po raz pierwszy zademonstrowany szerszej publiczności. 20 października 1999 zaprezentowano pierwszy seryjny egzemplarz. Dostawy dla Czeskich Sił Powietrznych rozpoczęły się w 1999 roku.
W marcu 2017 roku, 13 lat po zamknięciu linii montażowej, wznowiono produkcję samolotu dla Irackich Sił Powietrznych oraz prywatnych przedsiębiorstw zajmujących się szkoleniem pilotów.
Służba L-159 należące do irackich wojsk lotniczych zostały użyte w walce z Da’isz.