thumb|Jeden z pierwszych sklepów samoobsługowych w Niemczech (1949); napis u góry (Bediene Dich selbst) oznacza „obsłuż się sam” thumb|Bar samoobsługowy w Warszawie Samoobsługa – system sprzedaży stosowany w niektórych sklepach, a także na niektórych stacjach benzynowych i placówkach gastronomicznych (głównie w barach), polegający na przeniesieniu na klienta części czynności związanych z wyborem i transportem wybranego produktu.
Opis W sklepach samoobsługowych klienci, zazwyczaj zaopatrzeni w specjalny koszyk lub wózek sklepowy, mają bezpośredni dostęp do półek z wystawionymi na sprzedaż towarami, sami je wybierają i przenoszą w koszykach (lub podwożą w wózkach) do kasy, w której uiszczają należność, sami też potem je pakują w torby na zakupy.
Na samoobsługowych stacjach benzynowych klienci samodzielnie otwierają wlew paliwa w swoim samochodzie i samodzielnie wlewają taką ilość paliwa, jaką potrzebują, a potem podchodzą (lub podjeżdżają) do stanowiska kasowego, gdzie dokonują zapłaty za pobrane z dystrybutora paliwo.