Vratislav Effenberger (ur. 22 kwietnia 1923 w Nymburku, zm. 10 sierpnia 1986 w Pradze) – czeski poeta i autor tekstów teoretycznych, surrealista.
Życie Urodził się w rodzinie architekta i inżyniera budowlanego. W czasie kryzysu gospodarczego firma jego ojca zbankrutowała, trzeba było sprzedać dom i w 1932 rodzina przeniosła się do Pragi. Ojciec skłonił przyszłego twórcę do nauki w średniej przemysłowej szkole chemicznej, a potem – już po wojnie – do studiów w Wyższej Szkole Inżynierii Chemiczno-Technologicznej. Zarazem jednak młody człowiek zapisał się na Uniwersytet Karola, gdzie studiował historię sztuki i estetykę. W 1948 studia ukończył. Już po maturze zaczął pracować w firmie Baafilm przy produkcji filmów reklamowych, od 1946 był zatrudniony w Czechosłowackim Instytucie Filmowym. Od pierwszej połowy lat pięćdziesiątych zmuszony był zarabiać na życie pracą fizyczną. Dopiero w 1967 został współpracownikiem Instytutu Filmowego, a w 1968 otrzymał etat w Instytucie Filozofii Czechosłowackiej Akademii Nauk, z którego zwolniono go w 1970. Po podpisaniu Karty `77 pracował jako nocny stróż.