Autor prawdopodobnie napisał go na marginesie traktatu, a kopista umieścił w niewłaściwym miejscu (powinien być na początku lub na końcu dzieła).

Ustrój spartański dzieli się na sześć nierównych części:

„Płodzenie potomstwa” (teknopoiia) (rozdział I) Autor zastanawiał się nad tym, dlaczego Sparta z najmniejszą liczbą obywateli stała się najpotężniejszym państwem Hellady. Po poznaniu zwyczajów Spartiatów przestał się dziwić. Podziwiał i uważał za mędrca Likurga. Zapewnił on pomyślność ojczyzny, dzięki nadaniu jej odmiennego ustroju. Krytykował Greków za złe wychowywanie dziewcząt. Żywili je pokarmem zbożowym w umiarkowanych ilościach oraz jak najmniej mięsnym. Przebywały w odosobnieniu i przędły wełnę. Likurg uważał, że zadaniem kobiet wolnych było płodzenie potomstwa. Ustanowił dla obojga rodziców zawody biegowe i siłowe, żeby mieli silniejsze potomstwo. Uregulował kontakty między małżonkami do minimum, żeby odczuwali większy pociąg do siebie. Kazał zawierać małżeństwa w kwiecie wieku. Nakazał staremu mężowi, aby w celu prokreacji dał swoją żonę podziwanemu mężczyźnie. Pragnącemu znakomitego potomstwa pozwolił wziąć wielodzietną matkę, uzyskawszy pozwolenie jej męża. Zezwolił także na inne rzeczyKsenofont, Ustrój polityczny Sparty, przekł. pod kierunkiem R. Kuleszy, Warszawa 2008, s.