250px|right|thumb|Monaster Międzygórski, rysunek Tarasa Szewczenki z 1843 Mnich (oryg. ukr. Чернець) – poemat Tarasa Szewczenki napisany w czasie zesłania poety do Twierdzy Orskiej, w drugiej połowie 1847. Opublikowany po raz pierwszy w 1861 na łamach czasopisma Основа.

Okoliczności powstania utworu Mnich należy do utworów napisanych przez Szewczenkę pomimo zakazu pisania i malowania, jaki został na niego nałożony w momencie zesłania do Twierdzy Orskiej. Podobnie jak inne dzieła z tego okresu, poemat został zapisany w zeszycie, jaki poeta w obawie przed konfiskatą ukrywał w bucie. Inspiracją dla powstania poematu było ludowe podanie o pułkowniku kozackim Semenie Paleju, który miał na starość porzucić życie Kozaka i wstąpić do Monasteru Międzygórskiego jako zwykły mnich. Szewczenko odwiedził ten monaster w 1843 i wykonał jego szkic ołówkiem, planował również namalowanie większego obrazu pt. Semen Palej na Syberii, który to projekt został ostatecznie zrealizowany w innej formie. Szewczenko zanotował w tym okresie również trzy pieśni ludowe, których bohaterem był Palej. Nie zostało rozstrzygnięte, czy Szewczenko wiedział o fałszywości legendy, jaką się zainspirował (Palej zmarł jako człowiek świecki, a w wymienionym monasterze został jedynie pochowany).