Cystersi krzeszowscy odegrali istotną rolę w rozwoju kultury duchowej, tworząc cenne archiwum oraz bibliotekę, które były bogate w rękopisy i ważne dzieła. W XV wieku wielu mnichów wyjeżdżało na studia, między innymi do Akademii Krakowskiej, a w XVI wieku – do Lipska. Ważną część annalistyki (roczników) oraz kronikarstwa śląskiego stanowią dwa roczniki krzeszowskie: „Rocznik krzeszowski większy” obejmujący lata 1230–1306 oraz „Rocznik krzeszowski mniejszy” z lat 1292–1312. Z tych źródeł dowiadujemy się o szczegółowym datowaniu ważnych wydarzeń związanych z historią klasztoru.
W 1318 r. papież Jan XXII potwierdził dotychczasowe przywileje krzeszowskich cystersówK. R. Mazurski, Krzeszów, Warszawa 1989, s. 6..
Z chwilą wygaśnięcia rodu Piastów świdnicko-jaworskich (Bolko II Mały zm. 1368, jego żona Agnieszka zm. 1392) rozpoczął się okres dekadencji dla opactwa krzeszowskiego. Klasztor podzielił losy księstwa, które od 1392 r. znalazło się pod władzą królów czeskichH. Dziurla, Krzeszów, Wrocław 1974, s. 9..