Jednostka gospodarki nieuspołecznionej (w skrócie: jgn., także j.g.n.) – w okresie gospodarki centralnie sterowanej w PRL określenie jednostki gospodarczej, w której dominującą formą własności była własność prywatna, czyli w praktyce najczęściej indywidualni przedsiębiorcy prywatni oraz spółki z o.o., w których wspólnikami były osoby prywatne. Jednostki gospodarki nieuspołecznionej były ewenementem w krajach bloku wschodniego („demoludach”), w większości z nich (prócz Jugosławii, zresztą często do „demoludów” niezaliczanej) nawet tak koncesjonowana, jak w Polsce, forma kapitalizmu była bądź to zakazana, bądź szczątkowa.
Jednostki gospodarki nieuspołecznionej traktowane były – głównie z punktu widzenia prawa podatkowego, gospodarczego, bankowego, własności, a nawet karnego znacznie surowiej, niż „jednostki gospodarki uspołecznionej”. Przejawem tego traktowania – poza stronniczym traktowaniem jgn. w sądach, w sporach z państwowymi organami podatkowymi itp., było powszechne określanie przedsiębiorców prywatnych pogardliwym mianem „prywaciarzy”, badylarzy itp.