Emanuel Schäfer (ur. 20 kwietnia 1900 lub 1905 w Hulczynie, zm. 4 grudnia 1974) – niemiecki prawnik, oficer gestapo, SS–Oberführer i zbrodniarz wojenny.

Urodził się w Hulczynie (obecne Czechy, wówczas pruska prowincja Śląsk) w 1900 roku. Jego ojciec był właścicielem hotelu. Dorastał w Rybniku. Ukończył studia prawnicze na Uniwersytecie Wrocławskim; doktoryzował się z prawa cywilnego. W czasie I wojny światowej służył w regimencie artylerii polowej. Po wojnie walczył w szeregach Freikorpsów i był członkiem nacjonalistycznej organizacji Stahlhelm. Od 1926 roku był funkcjonariuszem policji w Poczdamie.

Schäfer miał katolickie pochodzenie, w 1928 roku przeszedł na protestantyzm, a w 1936 roku został gottgläubigerem (wyznawcą Gottgläubigkeitu, okultystycznej religii preferowanej przez część elity NSDAP). W 1933 roku wstąpił do SA oraz Sicherheitsdienstu (SD), a w 1936 roku do SS. Członkiem NSDAP został w 1937 roku.

W maju 1934 mianowano go szefem gestapo w Opolu. Jako szef gestapo Schäfer wskazał Heydrichowi lokalizacje odpowiednie do przeprowadzenia prowokacji granicznych w sierpniu 1939 roku. Znając dobrze okolice Górnego Śląska (brał udział w tłumieniu powstań śląskich w latach 1919–1923), zarekomendował m.in.