250px|right|thumb|Iwan Kalajew, główny bohater dramatu Sprawiedliwi Sprawiedliwi (oryg. fr. Les Justes) – dramat Alberta Camusa napisany w latach 1948–1949.

Okoliczności powstania utworu W notatkach Alberta Camusa pierwsza wzmianka o planowanym utworze poświęconym eserowcom pojawia się w zapiskach z czerwca 1947. Pisarz wspomina wówczas o utworze poświęconym Iwanowi Kalajewowi obok planowanych dzieł związanych tematycznie z problemem buntuRoger Quillot, Les Justes. Présentation [w:] A. Camus, Théâtre, récits, nouvelles, Gallimard, Paris 1962, s. 1814. Camus już wcześniej rozważał jednak problem morderstw dokonywanych z powodów ideologicznych, co uważał za kluczowy problem do rozważenia w kontekście refleksji nad buntem. W tym czasie zaczął bliżej zapoznawać się z historią rosyjskich radykalnych ruchów lewicowych. Materiał uzyskany w ten sposób wykorzystał nie tylko przy pracy nad Sprawiedliwymi, ale i w eseju Człowiek zbuntowany, który powstawał równolegle z dramatemRoger Quillot, Les Justes. Présentation [w:] A. Camus, Théâtre, récits, nouvelles, Gallimard, Paris 1962, s. 1814-1815. W lipcu 1947 Camus miał już sprecyzowany projektu utworu. Oprócz wątku rewolucyjnego postanowił wówczas uwzględnić w dramacie bardziej rozbudowany motyw miłości.