Prawa miejskie, w tym przypadku prawo chełmińskie w roku 1297 nadał Mistrz krajowy Meinhard z Kwerfurtu i po osiedleniu kolonistów z Holandii nadał miastu nazwę Hollandt. Ówcześnie był to ośrodek handlowo-rzemieślniczy. Na przełomie XIII i XIV wieku wybudowano mury miejskie z basztami trzema bramami. Około 1318 wybudowano zamek, który w późniejszych latach był rozbudowywany.

Od XV do XVIII wieku Po bitwie pod Grunwaldem miasto zostało zajęte przez wojska Jagiełły. W 1440 miasto przystąpiło do antykrzyżackiego Związku Pruskiego. W czasie trwania wojny trzynastoletniej (1454–1466) opowiedział się po stronie polskiej i dobrowolnie poddał wojskom polskim, ale miasto jednak ucierpiało w wyniku wojny i pożaru, który je strawił w 1463 roku. Na mocy pokoju toruńskiego (1466) Pasłęk razem z resztą Prus Górnych pozostał pod władaniem krzyżackim (w zamian za Sztum), będąc lennem Królestwa Polskiego. Po włączeniu Elbląga do Polski, przeniesiono do Pasłęka siedzibę komturii. Pierwszym komturem pasłęckim był Henryk Reuss von Plauen, przyszły wielki mistrz.