Lasy występują na wysokościach od 600 do 1300 m n.p.m., Najwyższe szczyty to: Lipowski Wierch (1324 m.), Wielka Racza (1235 m) i Wielka Rycerzowa (1207 m). Klimat Nadleśnictwa charakteryzuje się dużą amplitudą średnich temperatur oraz wysokimi opadami. Podłoże geologiczne terenu Nadleśnictwa stanowią piaski godulskie i istebniańskie (w obrębie Rycerka) oraz warstwy podmagurskie i hieroglifowe (obręb Ujsoły), na których wykształciły się gleby brunatne właściwe i kwaśne.
Ochrona przyrody Nadleśnictwo leży na terenie Żywieckiego Parku Krajobrazowego, utworzonego w 1986 roku. Na jego terenie znajduje się ostoja głuszca oraz sześć rezerwatów: rezerwat przyrody Śrubita – o powierzchni 25 ha, utworzony dla zachowania fragmentu pierwotnego lasu jodłowo-bukowego, właściwego dla regla dolnego Beskidów, rezerwat przyrody Butorza – o powierzchni 31 ha, utworzony dla zachowania jednego z najpiękniejszych drzewostanów świerkowch w reglu dolnym Żywiecczyzny, rezerwat przyrody Oszast – o powierzchni 49 ha, utworzony dla zachowania fragmentów pierwotnej puszczy karpackiej regla dolnego w Beskidzie Żywieckim, rezerwat przyrody Dziobaki – ze wspaniałym drzewostanem bukowym i bardzo bogatym runem leśnym. rezerwat przyrody Muńcoł – utworzony dla zachowania fragmentów pierwotnej puszczy karpackiej, rezerwat przyrody Lipowska – utworzony