Diecezja Banja Luka (łac.: Dioecesis Bania Lucensis, serbskochorwacki Banjalučka biskupija/Бањалучка бискупија) – katolicka diecezja bośniacka położona w zachodniej części kraju. Siedziba biskupa znajduje się w katedrze św. Bonawentury w Banja Luce.
Historia Obszar dzisiejszej diecezji Banja Luka należał od czasów średniowiecza do diecezji zagrzebskiej. Wykaz parafii i kościołów z 1334 r. wspomina, iż na tym terytorium znajdowało się 48 kościołów. Kwitło też życie klasztorne, które reprezentował głównie zakon franciszkanów. Rozwój katolicyzmu został zahamowany w Bośni przez najazdy Turków, którym udało się podporządkować cały kraj w końcu XV w.V. Čubrilović, Encyclopedia of Yugoslavia, t. II., Zagreb 1982, s. 94–95.
Kolejne stulecia przyniosły fale represji wobec chrześcijan oraz masowe emigracje ludności do pobliskiej Chorwacji lub przejście na islam. Liczba katolików w Bośni pod koniec XVII w. wynosiła niespełna 50 tysięcyList biskupa kraińskiego do papieża..