Niechęć państw zachodnich oraz ZSRR, a także wzajemne kontrowersje w sprawie warunków zjednoczenia przeciągały negocjacje.

W 1948 KPJ popadła w konflikt z Komunistyczną Partią Związku Radzieckiego i została, pod zarzutem rewizjonizmu, wykluczona z Biura Informacyjnego Partii Komunistycznej i Robotniczych (Kominformu). Konflikt ze Stalinem Tito wykorzystał do umocnienia rządów osobistych w państwie. Uwięził na wyspie Goli Otok zwolenników orientacji prosowieckiej. Z powodu blokady politycznej i gospodarczej prowadzonej przez blok wschodni, Jugosławia uzyskała pomoc Zachodu (dostawy żywności, kredyty). Wykluczenie KPJ z Kominformu uniemożliwiło dalsze rokowania w sprawie zjednoczenia Bułgarii i Jugosławii.

W warunkach zahamowania realizacji planu 5-letniego 1947–1952 i zubożenia ludności partia komunistyczna zdecydowała się na wprowadzenie systemu samorządnościowego. Od 1950 w strukturach gospodarczych i od 1952 administracyjnych działały organy samorządnościowe, które przy pozorach samodzielności akceptowały decyzje władz. Od 1952 KPJ przekształciła się w Związek Komunistów Jugosławii (ZKJ). Mimo unormowania, po śmierci Stalina, stosunków z ZSRR w 1955 Jugosławia pozostała poza blokiem sowieckim, usiłując przewodzić Ruchowi Państw Niezaangażowanych.