Nowożytność W latach 1512–1518 starostą nowskim był Mikołaj Szpot z Krajowa który pełnił też urząd wojewody pomorskiego, po nim starostwo nowskie przejął jego syn Achacy SzpotPaweł Czaplewski, Senatorowie świeccy, podskarbiowie i starostowie Prus Królewskich: 1454–1772W XVI w. Nowe przeżywało okres rozwoju związanego z handlem zbożem. Jednakże wojny szwedzkie i towarzyszące im zarazy spowodowały wyludnienie i zniszczenie miasta. W XVIII w. Nowe straciło swe dawne znaczenie, natomiast w 1772 r., po I rozbiorze Polski, przeszło pod zabór pruski. Okres zaboru pruskiego wiązał się z silną postawą Polaków przeciwko narzuconej germanizacji. Okresem manifestacji polskości Nowego był Kulturkampf i walka z nim.
XIX wiek W 1899 miał miejsce pożar kościoła ewangelickiego. Od początku listopada 1906 r. do co najmniej początku kwietnia 1907 r. (lub dłużej) w miejscowej szkole elementarnej odbył się strajk polskich dzieci przeciwko nauczaniu religii w języku niemieckim. Z uczestników strajku znane są nazwiska następujących dzieci: R. Chyła, J. Ptulka, A. Pater, Frankowski, Janicki, A. Bałdowski. Strajk był elementem znacznie większej akcji biernego oporu wobec pruskich władz szkolnych, która na przełomie 1906 i 1907 r.