Czynności związane z pielęgniarstwem były jednak podejmowane od zarania dziejów. Mity i legendy ludów pierwotnych wzmiankują o mądrych, wiedźmach, babach oraz znających się. Z biegiem lat z tej działalności wyodrębniły się działania o charakterze leczniczym, gdzie zaczęli dominować mężczyźni (czarownicy, szamani). Nakazy dotyczące pielęgnowania zostały również uwzględnione w świętych księgach (m.in. Egipt, Indie). W pismach Charaki i Susruty zawarte zostały zapisy o tworzeniu się pielęgniarstwa zawodowego. W hinduskich szpitalach personel dobierany był pod względem moralnym oraz przygotowywany praktycznie. W czasach przed Hipokratesem, w Grecji, w szpitalach (świątyniach) boga Asklepiosa pielęgnowaniem trudniły się kapłanki.
Następnie Hipokrates w swoich księgach zawarł wiele wskazówek dotyczących pielęgniarstwa (m.in. o żywieniu, podawaniu płynów, kompresach).