Wkrótce jednak Melsztyńcy utracili wpływy w wyniku wzniecenia prohusyckiej konfederacji pod wodzą syna i imiennika Spytka z Melsztyna Spytka, która zakończyła się klęską w 1439 pod Grotnikami i śmiercią wodza konfederatów. Na przełomie XV i XVI wieku nastąpił nagły upadek rodu Melsztyńskich. W 1511 rodzina była zmuszona do sprzedaży Melsztyna, będącego ich gniazdem rodowym. Ostatni przedstawiciel rodu Melsztyńskich herbu Leliwa - Jan Melsztyński (syn Wincentego) zmarł w biedzie i zapomnieniu w klasztorze bernardynów w Tarnowie, prawdopodobnie w 1540.
Pochwałę Spytka oraz całego rodu zawiera łaciński wiersz z XV w. Spythko, tua virtus meritis coniuncta priori.
Najsłynniejsi przedstawiciele rodu Jan z Melsztyna Spycimir Leliwita Spytek Melsztyński (zm. 1399) Spytek Melsztyński (1398–1439) Spytek Melsztyński (zm. ok. 1503)
Wywód pokoleń, Włodzimierz Dworzaczek „Genealogia”, Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk, Warszawa, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1959.
Rodzice założyciela linii Spycimir „Spytek” z Tarnowa, Dębna, Piasku, Melsztyna ur. 1275, zm. 1354;