266px|thumb|right|Elbląg w XVIII wieku 266px|thumb|right|Widok na Gdańsk z 1687 roku

Kompania Wschodnia (ang. Eastland Company) – stowarzyszenie kupców angielskich, od 1579 posiadające prawo wyłączności handlu pomiędzy Anglią a krajami leżącymi na wybrzeżu Bałtyku, wydane przez królową Elżbietę I. Nie obejmowało ono ziem duńskich (poza Kopenhagą i Helsingør), Meklemburgii, Moraw i dorzecza Odry, gdzie handel powierzono Company of Merchant Adventurers..

Kompania zrzeszała kupców prowadzących działalność na własny rachunek. Byli to głównie wielcy kupcy londyńscy oraz kupcy z Hull, Newcastle upon Tyne, Ipswich, Great Yarmouth, King’s Lynn i innych portów wschodniej Anglii.

Elbląg, rywalizujący w dziedzinie handlu z Gdańskiem, zawarł 3 marca 1585 porozumienie z Kompanią Wschodnią, stanowiące do 1626 roku podstawę działania tej organizacji w Polsce. Elbląg stał się tym samym jedynym miejscem składu dla kupców angielskich handlujących z Polską, tu też rezydował zastępca gubernatora kompanii. Anglicy cieszyli się pewnymi przywilejami, m.in. zagwarantowano im swobodę praktyk religijnych w mieście, kompania przejęła częściową jurysdykcję nad swoimi członkami, ponadto ok.