Właściwości koligatywne roztworów – właściwości fizykochemiczne roztworów, które zależą tylko od ilości substancji rozpuszczonej, a nie są zależne od jej rodzaju. Substancja rozpuszczona musi być przy tym nielotna, nie może być elektrolitem, a prężność jej par musi być zaniedbywalnie mała. Ponadto nie może rozpuszczać się w stałym rozpuszczalniku.
Właściwości koligatywne roztworu są inne w porównaniu do czystego rozpuszczalnika. Zmiany te wynikają ze zmniejszenia potencjału chemicznego ciekłego rozpuszczalnika spowodowaną obecnością substancji rozpuszczonej.
Należą do nich: obniżenie prężności pary nad roztworem, efekt ebulioskopowy – podwyższenie temperatury wrzenia i związane z nim obniżenie prężności pary nad roztworem względem czystego rozpuszczalnika; efekt ten jest wykorzystany w ebuliometrii, efekt krioskopowy – obniżenie temperatury krzepnięcia roztworów, ciśnienie osmotyczne.