Życiorys Ludwik Gumplowicz w 1857 roku wstąpił na wydział prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego. Czwarty rok studiów odbył w Wiedniu, po czym wrócił do Krakowa, gdzie w 1864 r. uzyskał doktorat. Poza prawem interesował się historią i wówczas „raczkującymi” naukami społecznymi. Pierwsze swoje prace poświęcił historii prawa i ustroju społecznego dawnej Polski. Prace te cechował m.in. silny duch antyklerykalizmu. Działalność publicystyczną rozpoczął już w 1861 roku artykułami ogłoszonymi w lwowskim „Dzienniku Literackim” i warszawskiej „Jutrzence”. W Krakowie opublikował w 1867 r. pracę historyczną pt. Prawodawstwo polskie względem Żydów. W 1868 roku, na podstawie swoich pierwszych rozpraw historycznych, zabiegał o uzyskanie habilitacji. Jednak ze względu na silny antyklerykalizm jego rozpraw uznano, że kandydat nie daje „gwarancji obiektywności badań”. Wrogi stosunek autora do kleru i kościoła katolickiego wywołał ogólne zgorszenie recenzentów. W efekcie tylko na tej kwestii skupiono krytykę jego prac, zupełnie nie analizując innych jego poglądów. Skutecznie też przeszkodzono mu w zatrudnieniu i prowadzeniu wykładów na uniwersytecie. Przez kolejnych kilka lat Ludwik Gumplowicz zajmował się praktyką notarialną i pracą publicystyczną. Był redaktorem i właścicielem krakowskiego „Kraju”.