W 1895 został lektorem języka polskiego, pierwszym w historii na Uniwersytecie Wiedeńskim. W tym samym roku opublikował w Sprawozdaniach z Posiedzeń Akademii Wiedeńskiej historyczną pracę pt. Bischof Balduin Gallus von Kruszwica, Polens erster lateinischer Chronist. Inne jego prace wydał spadkobierca Ludwik Gumplowicz. W 1901 pośmiertnie ukazała się jego praca Polacy na Węgrzech. Do ważniejszych należy opublikowana w 1903 nakładem księgarni E. Wende w Warszawie Początki religii żydowskiej w Polsce. Jego notatki pisane metodą stenograficzną, o polskim emigrancie, badaczu kultury słoweńskiej Emilu Korytce do dziś nie zostały w pełni odczytane i opublikowane.
W 1894 r. w domu swych rodziców w Grazu Maksymilian poznał Marię Konopnicką. Wkrótce też zakochał się bez pamięci w starszej od niego o 23 lata poetce. Miłość nabrała wkrótce cech manii prześladowczej: Gumplowicz jeździł za Konopnicką m.in. latem 1896 r. na Śląsk Cieszyński, a zimą tegoż roku nachodził pisarkę nieustannie podczas jej pobytu w Nicei. Ojciec młodego historyka, Ludwik, traktował jego uczuciowy związek z pisarką jako efekt niezrównoważonej natury syna, starając się wytłumaczyć mu niefortunność takiego zachowania.