mały|Blaise Pascal
Prowincjałki (oryg. fr. Lettres provinciales) – utwór polemiczny Blaise'a Pascala, będący wystąpieniem autora w konflikcie pomiędzy jansenistami i jezuitami, a w szczególności krytyką kazuistycznej koncepcji grzechu.
Okoliczności powstania utworu Od momentu swojego nawrócenia religijnego Pascal pozostawał pod silnym wpływem teologii jansenistycznej, często jeździł do głównego ośrodka jansenistów – Port-Royal. W 1655 przywódca tego nurtu Antoine Arnauld poprosił go o napisanie tekstu polemicznego, który przedstawiłby racje jansenistów w sporze z jezuitami i Sorboną. Filozof zgodził się i w okresie między 23 stycznia 1656 a 24 marca 1657 opublikował kolejno 18 tekstów utrzymanych w konwencji listów pisanych przez paryżanina do przyjaciela mieszkającego poza stolicą (Listy napisane przez Ludwika de Montalte do przyjaciela-mieszkańca prowincji i do WW.OO. Jezuitów w sprawie nauki o moralności i polityki tych Ojców). Tytuł skrótowy Prowincjałki (Lettres Provinciales) został spontanicznie nadany przez czytelników utworu. Dzieło było drukowane nielegalnie, w tajnej drukarni i bez podania nazwiska autora, najpierw w częściach, a następnie w całości.