Łodzik (Navicula Bory 1822) – rodzaj okrzemek z rodziny łodzikowatych (Naviculaceae). Do rodzaju należy około tysiąca gatunków, przy czym typowym jest N. tripunctata. Łacińska nazwa rodzaju oznacza łódkę lub stateczek. Łodziki należą do częstszych przedstawicieli słodkowodnego fitoplanktonu i fitobentosu na całym świecie. W polskiej florze częstsze m.in. Navicula cryptocephala, Navicula cuspidata, Navicula gracilis, Navicula lanceolata i Navicula rhynchocephala. Reprezentanci rodzaju występują obficie w osadach od górnej kredy.
Budowa i biologia Na skorupce występują punktowane lub kreseczkowane prążki poprzeczne promieniste lub konwergentne – brak linii podłużnych. Prążki ornamentacji zebrane w węzeł środkowy, który jest mały, okrągły, bardzo rzadko rozszerzony aż do brzegów okrywy. Szczelina (rafa) zwykle znajduje się na osi okrywy. Podobnie jak pozostali przedstawiciele rodziny łodzikowatych ma komórki symetryczne wobec trzech osi, niekolonijne. Jak niektóre inne okrzemki, łodziki oprócz prowadzenia fotosyntezy są zdolne do cudzożywności. Przykładowo, Navicula pelliculosa jest zdolna do życia w ciemności pod warunkiem dostępności glukozy, a przy ograniczonym dostępie potrzebnego do fotosyntezy ditlenku węgla (jednak na świetle) jako pokarm wykorzystuje również fruktozę i glicerol.