Deportacje pozostawiły jednak trwałą bliznę w pamięci ocalałych i ich potomków. Dzień 23 lutego jest dziś obchodzony jako rocznica narodowej tragedii przez większość Inguszów i Czeczenów. Wiele instytucji w Czeczenii i Inguszetii klasyfikuje deportacje jako akt ludobójstwa, podobnie Parlament Europejski w oświadczeniu z 2004 roku.
Tło historyczne thumb|240x240px|Obraz przedstawiający ludność czeczeńską, osetyjską, czerkieską i kabardyńską w XIX wieku; Czeczen przedstawiony jest jako pierwszy z prawej
Czeczeni i Ingusze mówią językami, które są blisko spokrewnione i mają pewien stopień wzajemnej zrozumiałości, przy czym oba są językami wajnachskimi. Konflikt czeczeńsko-rosyjski to jeden z najdłuższych i najbardziej przewlekłych konfliktów w historii najnowszej, obejmujący trzy stulecia. Jego początki sięgają 1785 roku, kiedy to Czeczeni walczyli z rosyjskim ekspansjonizmem na Kaukazie. Wojna kaukaska toczyła się między 1817 a 1864 rokiem. Imperium Rosyjskiemu udało się zaanektować ten obszar i podporządkować sobie jego ludność, jednak wiązało się to z masowymi zbrodniami (m.in. ludobójstwo Czerkiesów) i przesiedleniami miejscowych narodów. Czerkiesi, Ubychowie i Abazyni zostali w następstwie rosyjskiego podboju przesiedleni do Imperium Osmańskiego. Inni mieszkańcy Kaukazu również zostali dotknięci deportacjami.