thumb|Holenderski plakat werbunkowy do kolaboracyjnych jednostek Waffen-SS thumb|Puyi (po prawej), ostatni cesarz Chin, kolaborujący z Japonią jako przywódca marionetkowego Mandżukuo utworzonego w okupowanej części Republiki Chińskiej (wojna chińsko-japońska, 1940) thumb|Vidkun Quisling, premier kolaboracyjnego „norweskiego rządu” na spotkaniu z Adolfem Hitlerem (II wojna światowa, 1942) Kolaboracja – podejmowanie współpracy z wrogiem na szkodę własnej ojczyzny lub współobywateli. Zazwyczaj odnosi się do pracy na rzecz okupanta lub niepopularnego w społeczeństwie reżimu. Często traktowana jako przestępstwo.
Pierwotnie słowo „kolaboracja” oznaczało po prostu „współpracę” i miało wydźwięk neutralny. Obecne pejoratywne znaczenie tego terminu ukształtowało się w okresie II wojny światowej. Określano nim wówczas konkretne działania jednostek lub organizacji, które czerpały korzyści z nowej sytuacji, jaką stwarzały zwycięstwa militarne państw Osi, w praktyce zrównując kolaborację ze zdradą narodową.