zucił w kilka miesięcy po sankcjach rządowych wobec Sanza del Rio. Wrócił do tytułu po tryumfie rewolucji z 1868 roku, na powrót został mu zabrany po restauracji Burbonów przez rząd Cánovasa w 1875 roku y ponownie odzyskany wraz z dojściem liberałów do władzy pod rządami Sagasty w 1881.
W 1876 założył Wolną Instytucję Nauczania (hiszp. Institución Libre de Enseñanza), poświęcił jej ostatnie lata życia, była centrum nauczania opartym na nowoczesnych modelach pedagogicznych, a zarazem laickich i progresywistycznych, które proponował jako alternatywę dla zdominowanego przez Kościół programu nauczania. Biuletyn instytucji (hiszp. BILE – Boletin de la Institución Libre de Enseñanza) zadeklarował swoją niezależność polityczną, religijną i filozoficzną, ponadto ogłosił, że priorytetem jest wolność zagadnień naukowych. Za sprawą kosmopolityzmu i wielowątkowości biuletyn zyskał wielu współpracowników, jak na przykład Karol Darwin, Miguel de Unamuno, Emilia Pardo Bazan, Julian Sanz del Rio, Antonio Machado. Zajmowali się oni tematami właściwymi społeczeństwu, jak na przykład edukacja, polityka, ekonomia, nauki ścisłe, czy ówczesna sztuka.
W 1887 utworzył Fundację Serra Pambley w Villablino.