Oblężenie Azowa – oblężenie, które miało miejsce w dniach od 9 lipca do 9 października 1695 roku podczas pochodu azowskiego.
Gdy wewnętrzne zmagania o władzę zakończyły się zwycięstwem cara Piotra nad carówną Zofią, Rosja w 1694 roku znów postanowiła spróbować sił w wojnie z Turcją. Z pomysłem tym wyszedł Franciszek Lefort, a za cel wyprawy wybrano Azow, który pół wieku wcześniej zdobyli Kozacy, lecz ojciec Piotra Wielkiego, Aleksy, zrzekł się zdobyczy z obawy przed Turcją.Paweł Jasienica, Rzeczpospolita Obojga Narodów. Calamitatis Regnum, s. 207
Opanowanie Azowa dałoby Rosji bezpośredni dostęp do morza – to było głównym argumentem dla zakochanego w sprawach morskich młodego cara.
Do działania przystąpiono w 1695 roku, starając się utrzymać kierunek swego ataku w tajemnicy. Uwagę Turków od głównego uderzenia odciągnąć miała licząca około 120 tys. żołnierzy armia rosyjska dowodzona przez Borisa Szeremietiewa. Idąca na Krym armia wzmocniona została wkrótce przez siły kozackie dowodzone przez Iwana Mazepę.