Leonid Wasiljewicz Nikołajew (; ur. w Petersburgu, zm. 29 grudnia 1934 w Leningradzie) – rosyjski komunista, zabójca Siergieja Kirowa.
Życiorys Siergiej Kirow był w ZSRR politykiem wyróżniającym się, szczególnie niezwykłe było jego sprzeciwianie się brutalnym metodom działań Józefa Stalina. Wszystkie poszlaki wskazują na to, że Stalin polecił zamordować Kirowa, aby pozbyć się niewygodnego działacza, a także wykorzystać zabójstwo jako pretekst do masowych aresztowań innych niewygodnych ludzi.
Nikołajew został wytypowany na zamachowca przez zastępcę szefa leningradzkiego NKWD, Iwana Zaporożca. W odstępie kilku tygodni poprzedzających zamach Nikołajew został, z powodu swojego podejrzanego zachowania, dwukrotnie aresztowany przez wierną Kirowowi ochronę. W obu przypadkach z Moskwy przychodziły natychmiastowe i kategoryczne żądania zwolnienia aresztowanego. Przy drugim aresztowaniu znaleziono u Nikołajewa rewolwer.
1 grudnia 1934 roku Siergiej Kirow został zastrzelony w pobliżu swego gabinetu na trzecim piętrze gmachu siedziby leningradzkiego oddziału partii. Sprawca został ujęty na miejscu popełnionej przez siebie zbrodni.