Gaia – bezzałogowa sonda kosmiczna ESA, przeznaczona do wykonania precyzyjnych pomiarów astrometrycznych. Była następcą satelity Hipparcos. Pierwotnie zaplanowano jako nazwę misji akronim GAIA () i chociaż ostatecznie sondy nie wyposażono w interferometr, akronim pozostał niezmieniony dla zachowania ciągłości projektu.
Misja została zaakceptowana w 2000 roku, a projekt był wdrażany od 2006. Uczestnikami tego projektu był zespół astronomów, inżynierów i informatyków z ESA oraz europejskiego Konsorcjum Przetwarzania i Analizy Danych (Date Processing and Analysis Consortium, DPAC). W samą pracę w DPAC zaangażowanych było 400 osób z 20 krajów Europy. Całkowity koszt satelity Gaia, zawierający jego wyprodukowanie, wyniesienie w przestrzeń kosmiczną i koszty operacyjne, wynosił 650 milionów euro.