I pochód zimowy – kampania zimowa oddziałów Armii Ukraińskiej Republiki Ludowej pod dowództwem gen. Mychajła Omelianowycza-Pawłenki, prowadzona na tyłach oddziałów Armii Czerwonej i Sił Zbrojnych Południa Rosji (zwanych Armią Ochotniczą), rozpoczęta 6 grudnia 1919 roku.
Wprowadzenie Pod koniec listopada 1919 roku oddziały Armii URL znalazły się w rejonie Lubar–Czartoria–Miropol (nazwanym trójkątem śmierci), otoczone ze wszystkich stron przez oddziały Wojska Polskiego, Armii Czerwonej i Sił Zbrojnych Południa Rosji. Dużą część Armii URL stanowili żołnierze chorzy wskutek epidemii tyfusu. Żołnierze byli załamani porażkami i kilkumiesięcznym odwrotem, nastąpiły poważne braki w zaopatrzeniu, i rozluźnienie dyscypliny. Dalsze przebywanie na miejscu groziło rozbiciem przez oddziały rosyjskie lub internowaniem w polskich obozach.
Na naradzie w Lubarze 5 grudnia 1919 roku postanowiono przejść na tyły Armii Ochotniczej. Front nie był szczelny – oddziały Armii Ochotniczej obsadzały tylko większe miejscowości oraz linie kolejowe, poza tym część sił rosyjskich stanowiły oddziały Ukraińskiej Armii Halickiej, zmuszone do przyłączenia się do sił rosyjskich, nie przejawiające ochoty do walki z oddziałami Armii URL.