Józef Czekalski, właśc. Apolinary Antoni Józef Czekalski pseudonim Adam A. Smyk; CE.ZET.E.KA.A.EN; Czekan; …icz; P.S. (ur. 17 stycznia 1865 w Radomsku, zm. 15 marca 1906 w Łodzi) – polski działacz oświatowy, prawnik, literat i tłumacz.
Życiorys Syn Antoniego, pomocnika rejenta, i Józefy z TucholskichJózef Czekalski na stronie Słownika tłumaczy. Ukończył studia historyczne i prawnicze na Cesarskim Uniwersytecie Warszawskim, w 1886 uzyskał stopień kandydata praw, a w 1888 ukończył studia prawnicze. W 1893 uzyskał dyplom adwokacki, praktykował jako adwokat w Piotrkowie Trybunalskim. Od 1894 roku był członkiem Ligi NarodowejStanisław Kozicki, Historia Ligi Narodowej (okres 1887-1907), Londyn 1964, s. 572.. Współpracował z uniwersytetem latającym, założonym w Piotrkowie przez Emilię Dobrzańską i Stefana Młodowskiego w 1889 – na tajnym kursach wykładał historię Polski. Na potrzeby słuchaczy zorganizował konspiracyjną biblioteczkę i prowadził ją razem z żoną poślubioną w 1892 nauczycielką i działaczką niepodległościową, Józefą Nimfą Zawadzką. Liczebność tego księgozbioru, pochodzącego głównie z darów, nie jest znana.