Alipiusz, imię świeckie Nikołaj Michajłowicz Gamanowicz (ur. 19 grudnia 1926 w Nowej Majaczce, zm. 28 kwietnia 2019 w Chicago) – biskup Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego poza granicami Rosji.
Życiorys Urodził się w rodzinie wiejskiej w dzisiejszym obwodzie chersońskim. Był najstarszym z sześciorga dzieci. Naukę w szkole podstawowej pobierał kolejno w miejscowościach Fiodorowka i Kuczeriawo-Wołodimirowka, gdyż jego rodzina przenosiła się z miejsca na miejsce, chcąc uniknąć przymusowego dołączenia do kołchozu. W 1942 został skierowany do III Rzeszy na roboty przymusowe. Pracując w Niemczech, miał okazjonalną możliwość wyjazdów do cerkwi Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego poza granicami Rosji w Berlinie. W 1945 zdołał uciec z obozu dla Ostarbeiter. 3 lutego tego samego roku dołączył jako posłusznik do wspólnoty zakonnej św. Hioba Poczajowskiego, pierwotnie żyjącej w Ladomirovej (mnisi uciekli do Berlina przed Armią Czerwoną). Razem z pozostałymi zakonnikami przeniósł się kolejno do Genewy i Jordanville w Stanach Zjednoczonych.