27 października 63 p.n.e. rozpoczęło się powstanie Katyliny, zwane powszechnie spiskiem Katyliny. Katylina, nie mając możliwości wyboru na konsula (nawet w tak skorumpowanym mieście jakim wówczas był Rzym, taki zbrodniarz nie miał szans na legalny wybór) w drodze wyborów, postanowił siłą zdobyć władzę. Powstanie wybuchło w okolicach Florencji, a w Rzymie Katylina organizował polityczne sprzysiężenie. Również publicznie pokazywał się na posiedzeniach senatu. A ponieważ wiedział też o niechęci Cycerona do swojej osoby, wyznaczył dzień 6 listopada na zamordowanie swego przeciwnika. Spisek się nie powiódł, Cyceron dowiedział się o wszystkim i publicznie przed senatem oskarżył Katylinę o przygotowanie zbrodni i zamachu stanu. Zdemaskowany Katylina opuścił Rzym 8 listopada i wyjechał do swych oddziałów, rozkazał również swoim stronnikom w mieście podpalić Rzym, ale plan ponownie się nie powiódł, a powiadomiony o wszystkim Cyceron nakazał aresztowanie spiskowców Katyliny w mieście jeszcze przed akcją. 5 grudnia w świątyni Konkordii (łac. Concordia) zebrał się senat, by radzić co dalej z buntownikami. Wielu mówców, głównie Katulus i Pizon, oskarżało o udział w spisku Cezara, konsul Cyceron nie dawał wiary tym oskarżeniom.