Józef Wołocki, św., imię świeckie Iwan (Ioann) Sanin (ros. Иосиф Волоцкий; ur. 14 listopada 1440 (1439?), zm. 9 września 1515) – święty Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej, przywódca tzw. „osyflan” w sporze z niezachłannymi. Wspomnienie obchodzone jest w dniach 9/22 września i 18/31 października.
Życiorys thumb|left|200px|Dzieła Iosifa Wołockiego Pochodził z rodziny bojarskiej, która znajdowała się na służbie księcia udzielnego Borisa Wołockiego. Jego ojciec był właścicielem wsi Jazwiszcze w Księstwie Wołockim. Iwan jako pierwszy w historii rodu przyjął stan duchowny. W jego ślady poszli trzej jego bracia i ojciec. Od ósmego roku życia pobierał nauki od starca Arseniusza z wołockiego monasteru Podwyższenia Krzyża Świętego. Około 1459 roku, w wieku około dwudziestu lat, wraz z Borisem Kutuzowem zdecydował się na wstąpienie do klasztoru.
Najpierw Sanin udał się do monasteru w Twerze, ale szybko go opuścił i przeniósł się do Borowska - do monasteru kierowanego przez późniejszego świętego mnicha Pafnucego Borowskiego, gdzie przebywał przez osiemnaście lat. Reguła życia kładła nacisk na pracę i prawość. Do tego samego monasteru wstąpił również ojciec Sanina, którym Józef opiekował się przez piętnaście lat.