Paisjusz Wielki (; kopt. Ⲁⲃⲃⲁ Ⲡⲓϣⲱ; Abba Pišoi ozn. „podniesiony”; ur. około 320 roku, zm. 15 lipca 417 roku) – święty mnich chrześcijański, wspominany w dniu 19 czerwca według kalendarza juliańskiego. Prowadził życie ascety, czym zyskał naśladowców. Założył w Pustyni Nitryjskiej wspólnotę mniszą, nad którą sprawował opiekę duszpasterską. Paisjuszowi przypisuje się dar prorokowania, a także szczególną opiekę nad jego życiem aniołów pańskich.
Życiorys Paisjusz urodził się około 320 roku w delcie Nilu w północnym Egipcie. Jego rodzice byli chrześcijanami. Po śmierci ojca Paisjusza wraz z sześciorgiem rodzeństwa wychowywała matka. Około 340 roku oddała Paisjusza do jednego ze skitów pod opiekę mnicha Pambo (późniejszego świętego).
W poszukiwaniu samotności Paisjusz opuścił skit i udał się na Pustynię Nitryjską. Zamieszkał w jaskini, którą własnoręcznie wykuł w skale. Zgodnie z hagiografią świętego w jaskini Paisjuszowi objawił się Jezus Chrystus, który oznajmił, że Pustynia Nitryjska zostanie w przyszłości zamieszkana przez naśladowców mnicha. Na pytanie Paisjusza, w jaki sposób przetrwają oni na pustyni, Chrystus odrzekł, że jeżeli będą wykonywać wszystkie jego przykazania, on sam będzie dostarczał niezbędnych im do życia przedmiotów. Wokół Paisjusza gromadzili się uczniowie i jego erem znacznie się rozrastał.