Zakrzepowe zapalenie żył powierzchownych (łac. thrombophlebitis superficialis) – choroba żył znajdujących się nad powięzią, zlokalizowana najczęściej w obrębie kończyn dolnych, która polega na powstaniu zapalenia tych naczyń z różnego stopnia procesem zakrzepowym. Schorzenie to może dotyczyć zdrowych żył powierzchownych, lecz najczęściej (90%) występuje w żyłach zmienionych żylakowato.
Zakrzepowe zapalenie żył powierzchownych jest schorzeniem często występującym - stwierdza się je w ok. 25-30% osób hospitalizowanych, u których do żył powierzchownych wprowadzono cewniki (np. wenflony). Niekiedy przyczyna zapalenia jest jatrogenna - wstrzyknięcie substancji drażniącej śródbłonek żyły, zbyt długie utrzymywanie cewnika w żyle lub zła aseptyka w miejscu wprowadzenia cewnika.
Nawracające (wędrujące) zakrzepowe zapalenie żył powierzchownych może być objawem prodromalnym choroby nowotworowej, choroby Buergera lub choroby Behçeta.
Samoistne zakrzepowe zapalenie żył powierzchownych dotyczy najczęściej żyły odstrzałkowej lub odpiszczelowej.
Objawy Bolesny, zaczerwieniony, ograniczony obrzęk wzdłuż przebiegu żyły lub w miejscu i otoczeniu żylaka.