42 Batalion Wojsk Ochrony Pogranicza/Batalion szkolno-odwodowy/Jednostka Wojsk Ochrony Pogranicza imienia Ziemi Cieszyńskiej/Batalion graniczny Wojsk Ochrony Pogranicza Cieszyn – zlikwidowany samodzielny pododdział Wojsk Ochrony Pogranicza pełniący służbę graniczną na granicy polsko-czechosłowackiej.
Formowanie i zmiany organizacyjne Pierwszą siedzibą jednostek ochraniających granicę państwową na odcinku Cieszyna był ZamekPołożenie komendy odcinka → (bzmot I KPanc – dowódca kpt. Alfred Zniczewski), od lipca 1945 4 pp 2 DP, następnie 45 Komenda Odcinka Jastrzębie Zdrój, która została przeniesiona do Cieszyna przed wrześniem 1946 Rozkazem nr 0153 od 24 kwietnia 1948 63 Batalion Ochrony Pogranicza, do jesieni 1949, kiedy to strażnica i batalion zostały przeniesione do koszar na ul. Parkowej (później Wojsk Ochrony Pogranicza, a obecnie Wojska Polskiego).
Na podstawie rozkazu MBP nr 043/org z 3 czerwca 1950, na bazie 21 Brygady Ochrony Pogranicza, sformowano 4 Brygadę Wojsk Pogranicza w Gliwicach, a 1 stycznia 1951 63 batalion Ochrony Pogranicza przemianowano na 42 batalion WOP JW 2477.