Jakub Paleolog (gr.: Ιάκωβος Παλαιολόγος, także: Giacomo Palaiologo, Jacob Palaiologos, Paleolog z KorfuW literaturze przedmiotu, także polskiej, pojawia się określenie „z Korfu”, chociaż Paleolog nie miał żadnych związków z tą wyspą.) (ur. ok 1520 na Chios, zm. 23 marca 1585 w Rzymie) – w początkowym okresie dominikanin, później unitariański działacz reformacyjny (m.in. braci polskich). Działał we Włoszech, Czechach, Siedmiogrodzie i Polsce. Stracony z wyroku inkwizycji, uznawany za męczennika za wiarę.
Z pochodzenia był Grekiem i naturalizowanym Polakiem.
Życiorys Dzieciństwo i młodość Jakub Paleolog urodził się w greckiej rodzinie na wyspie Chios. Nosił takie samo nazwisko co cesarze z ostatniej dynastii panującej w Bizancjum, co pomagało mu w decydujących momentach jego życia, jednak najprawdopodobniej nie pochodził z rodziny cesarskiej. Jego ojciec był biednym rzemieślnikiem, a matka służącą w domu Giustinianich – bogatych kupców z Genui (stąd włoska forma jego imienia i nazwiska).
Jakub uczył się zarówno greki, jak i zachodnioeuropejskich języków i kultury. Z pomocą swoich nauczycieli, zakonników z klasztoru dominikanów, wyjechał na studia do Genui, a następnie do Ferrary i Bolonii, co przyczyniło się do tego, że on również został dominikaninem.