Wygląd odznaki 1988 Odznakę stanowił medal w kształcie stylizowanego koła o średnicy 34 mm, patynowany na brązowo. Na stronie licowej w środku medalu umieszczony był wizerunek orła z godła PRL, a w otoku majuskułowy napis: ZA ZASŁUGI DLA OCHRONY PRACY. Krawędzie medalu stanowiły kłos pszenicy i fragment koła zębatego. Na odwrotnej stronie medalu na kwadratowym polu znajdował się majuskułowy napis PAŃSTWOWA INSPEKCJA PRACY, a pod nim gałązka laurowa.

Odznaka była zawieszona na klamrze; noszono ją na prawej stronie piersi.

2004 Odznakę stanowi metalowy złocony medal kształtu rozety średnicy 32 mm, mający na stronie licowej srebrzoną i oksydowaną nakładkę z wizerunkiem godła państwowego, a w otoku z granatowej emalii majuskułowy napis: ZA ZASŁUGI DLA OCHRONY PRACY. Na stronie odwrotnej (rewersie) na nakładce znajduje się logo Państwowej Inspekcji Pracy, a w otoku z granatowej emalii majuskułowy napis: PAŃSTWOWA INSPEKCJA PRACY.

Rozeta zawieszona jest na jasnoniebieskiej wstążce z rypsu jedwabnego szerokości 27 mm, z granatowymi paskami szerokości 5 mm w odległości 3 mm od krawędzi, z czerwonymi prążkami szerokości 1 mm wzdłuż wewnętrznych boków pasków.

Wstążka jest połączona z rozetą kółkiem, a górą przeciągnięta przez gładką, złoconą, metalową listewkę z zapięciem na odwrocie.