Pod koniec lipca Chmielnicki po raz drugi zwrócił się do cara, zachęcając go do uderzenia na Rzeczpospolitą i odebrania ziem zdobytych przez Polskę w wojnie smoleńskiej. Zmusiłoby to polskie wojska do walki na dwa fronty. Rosja jednak nie czuła się na siłach, aby naruszyć pokój polanowski. Późniejsze wizyty w Moskwie posłów hetmańskich i ciągłe prośby o pomoc wojskową pozostawały bez echa. Posłów przyjmowano bardzo życzliwie, ale kończyło się na propozycjach mediacji pomiędzy królem polskim a Wojskiem Zaporoskim. Przełom we wzajemnych stosunkach nastąpił pod koniec 1650. W lutym 1651 Sobór Ziemski opowiedział się za zerwaniem pokoju z Polską, a w lipcu posłowie moskiewscy przywieźli Chmielnickiemu obietnicę carskiej łaskawości.
W marcu 1652 rozpoczęły się rozmowy o warunkach ewentualnego sojuszu. Akcja polityczna uległa przyśpieszeniu, kiedy pod koniec maja 1653 poselstwo sułtańskie przywiozło insygnia wasala sułtańskiego. W czerwcu 1653 Sobór Ziemski uchwalił przyjęcie państwa kozackiego pod protektorat cara. 2 lipca car wysłał Chmielnickiemu gramotę, w której oznajmiał o przyjęciu Wojska Zaporoskiego z miastami ich i ziemiami, pod monarchy wysokiego rękę, a 11 października 1653 Sobór Ziemski Carstwa Rosyjskiego zatwierdził decyzję i ogłosił zerwanie pokoju z Polską.