Dialekty i literatura Nie istniał jeden literacki język koptyjski: teksty pisano w pięciu dialektach. Najważniejszymi były: saidzki (sahidycki) – jako język literacki aż do X wieku n.e., początkowo był głównym dialektem koptyjskim; bohairski (bohairyjski) – pierwotny dialekt Delty Zachodniej, od XI wieku zastąpił dialekt saidzki. Ma dużo greckich zapożyczeń (ok. 15% słownictwa), także gramatycznych.
Dialekty achmimski oraz fajumski miały znacznie mniejsze znaczenie i zasięg terytorialny.
W języku tym powstały głównie przekłady z Biblii, żywoty świętych i męczenników, bajki, a nawet powieść historyczna. Nowy Testament przełożono na dialekt saidzki już w końcu II wieku, na początku III wieku na dialekt bohairycki. W języku koptyjskim zachowały się przekłady z greckiego (lub aramejskiego) niektórych apokryfów wczesnochrześcijańskich oraz oryginalne dzieła gnostyckie, m.in. Ewangelia Judasza i Ewangelia Tomasza (fragment tej ostatniej zachował się także w języku greckim). Najstarsze zachowane rękopisy z pełnym tekstem Ewangelii Mateusza pochodzą z II / III wieku (greckie rękopisy z pełnym tekstem Mateusza pochodzą dopiero z IV wieku).