Także Gasztold – nosi w sobie pewien ideał – sentymentalnego kochanka. Udaje sam przed sobą, że kocha Olę, gdy ona wybiera Strumieńskiego, pozoruje próbę samobójczą, później opisuje swoje przeżycia w książce „Chora miłość”Irzykowski Karol, Pałuba ; Sny Marii Dunin, oprac. Aleksandra Budrecka, Wrocław, Zakł. Nar. im. Ossolińskich, 1981..
Ekranizacje W roku 1983 pierwsza warstwa powieści została sfilmowana i ukazała się na ekranach pod tytułem Widziadło (reż. M. Nowicki; w postać Piotra Strumieńskiego wcielił się Roman Wilhelmi).
Tłumaczenia na języki obce Jeszcze w dwudziestoleciu istniały plany, by powieść Irzykowskiego przetłumaczyć na francuski. Niestety, nie udało się tego dokonać. Po wojnie we fragmentach Pałuba została przełożona na język niemiecki przez Karla Dedeciusa.
Niektóre teksty poświęcone Pałubie Karol Ludwik Koniński, Katastrofa wierności. Uwagi o Pałubie Karola Irzykowskiego, [w:] Pisma wybrane (1955) Jacek Lipiński, Pałuba jako program literacki Karola Irzykowskiego. „Prace Polonistyczne” 9/1949 Andrzej Werner, Człowiek, literatura i konwencje.