W ciągu ostatnich kilku tysięcy lat przeważa proces akumulacyjny, co prowadzi do „podnoszenia się” poziomu równiny zalewowej (o 4–5 m).

Charakterystyczną cechą dla Przełomu Doliny Wisły jest wysoki poziom wód podziemnych, kształtujących się na głębokości 1–1,5 m. Dno doliny w okresie wezbrań zalewane jest wodami powodziowymi. W krajobrazie charakterystyczne są starorzecza (jeziora zakolowe). Dno doliny w większości zajęte jest pod uprawy rolne oraz łąki. Naturalne lasy łęgowe oraz zarośla wierzbowe zachowały się we fragmentach na międzywalu Wisły. W dolinie spotyka się niewiele zabudowy wiejskiej. Nieliczne domy zlokalizowane są na wyniesieniach różnej genezy: fragmentach teras nadzalewowych, dawnych wałów brzegowych, niewielkich pagórkach eolicznych.

Równina Strzelecka, leżąca na lewym (zachodnim) brzegu Wisły jest silniej przekształcona antropogenicznie, a lasy wierzbowe i wierzbowo-topolowe występują wąskim pasem przy rzece oraz w okolicy starorzeczy. W XVIII – XIX w. piętno na jej krajobrazie wycisnęli osadnicy olęderscy, mieszkańcy wsi Strzelce Dolne (dawna nazwa Strzeleckie Olędry), którzy zmeliorowali i obwałowali równinę zalewową, a zbocza doliny obsadzili sadami.