mały|skala=1.5|Podstawowa postać dylematu wagonika Dylemat wagonika (także dylemat zwrotniczego; ) – eksperyment myślowy w filozofii oraz etyce. Został wprowadzony przez Philippę Foot. Później obszernie analizowany przez Judith Jarvis Thomson, Petera Ungera oraz Frances Kamm. Poza obszarem rozważań filozoficznych ma zastosowanie w kognitywistyce i obecnie także w neuroetyce, analizującej zagadnienia filozoficzne z punktu widzenia neurobiologii. Jest też obecny w kulturze popularnej.
Zapoczątkował całą klasę teoretycznych problemów, wykorzystywanych w celach poglądowych (oraz dla celów prowadzenia ogólniejszych rozważań) do analizy systemów wartości (inaczej: systemów aksjologicznych); do analizy logicznych niekonsekwencji w myśleniu, wskazujących na nieuświadomione (u danej osoby), założone w sposób uprzedni aksjomaty moralne. Dylemat wagonika jest także pomocny w rozważaniach różnorakich problemów, związanych z wieloma obszarami życia – takimi jak np.: medycyna, wojna, czy polityka. Prowadzi on między innymi do następujących filozoficznych pytań: