Bój pod Berezą Kartuską (określony również przez N. Daviesa jako bitwa pod Berezą Kartuską) – starcie grupki żołnierzy polskich z oddziałem bolszewickim podczas wojny polsko-bolszewickiej thumb 1. Potyczka w dniach 13–16 lutego 1919: 13 lutego 1919 roku oddział polskich żołnierzy (57 żołnierzy i 5 oficerów) pod dowództwem kapitana Mienickiego z grupy mjr. Władysława Dąbrowskiego o godzinie 7 rano dokonał wypadu z Prużany na przeważające siły sowieckie pod Berezą. Potyczka zakończyła się 16 lutego zwycięstwem Wojska Polskiego i zdobyciem Berezy. Do polskiej niewoli dostało się 80 żołnierzy bolszewickich. Polacy zdobyli 2 ckm. Norman Davies starcie pod Bereza Kartuską uważa za początek wojny polsko-bolszewickiej 1919-1920Norman Davies, „Biały Orzeł, Czerwona Gwiazda”, Wydawnictwo: Znak 2006, .
2. Bitwa pod Berezą Kartuską w dniach 21–26 lipca 1920: walki 14 Dywizji Piechoty pod dowództwem gen. Daniela Konarzewskiego z bolszewicką 10 Dywizją Strzelców dowodzoną przez Ansisa Daumanisa. Dywizja polska po walkach na Szczarą i w okolicach Baranowicz (linia okopów niemieckich) wycofała się pod Berezę i zajęła pozycje obronne nad Jasiołdą. Na przedmościu, na wschodnim brzegu, stanął jeden batalion 55 pułku piechoty wsparty dywizjonem artylerii ciężkiej.